In 1853 werd te Kiel-Windeweer de oude stellingmolen uit 1770 vervangen door een nieuwere en grotere kantige stellingmolen op dezelfde plaats. Deze molen stond bekend als ‘De molen van Oldenziel’ (naar de familie Oldenziel).
AANLEG STADSKANAAL VOLTOOID
Ondertussen bereikte het Stadskanaal in 1856 de plaats Ter Haar vlakbij Ter Apel. Vanaf Ter Haar werd het kanaal vervolgens verder verlengd door het Monnikenmoeras (het Munnikemoer) heen; tot men in 1865 bij de grens met het Duitse keizerrijk was aangekomen. Hiermee was de turfwinning in het gebied wat tegenwoordig de provincie Groningen is vrijwel ten einde. Met het toemaken en verkavelen van de vrijgekomen gronden ging men over op voornamelijk landbouw; en er was volop ruimte t.b.v. het opzetten van fabrieken. Ook de ‘Swarte weg’ (dit is tegenwoordig de Kielsterachterweg) die vanaf Hoogezand tot aan Bareveld liep werd in 1868 doorgetrokken richting Stadskanaal. Ook de dam in Bareveld tussen het Annerveenschekanaal het Stadskanaal en het kanaal vanuit Wildervanck werd in 1872 doorgestoken en vervangen door een brug. Verderop richting het (zuid)oosten; aan de Drentse zijde van de Semslinie en aan de andere kant van de grens met het Duitse keizerrijk was nog wel een groot deel van het moerasgebied overgebleven; en bleven de verveningen t.b.v de turfwinning (en het transport via het Groninger kanalenstelsel) gewoon doorgaan.
VERBINDING MET RIVIER DE EEMS.
Slechts 14 kilometer verderop aan de andere kant van de grens met het Duitse keizerrijk stroomt de rivier de Eems richting het Dollart waar het in zee uitmondt. Vanaf een dorp aan de Eems met de naam Haren (niet te verwarren met het plaatsje Haren vlak ten zuiden van de stad Groningen), gingen de Duitsers vervolgens vanaf 1870 bezig met de aanleg van hun eigen kanaal in de richting van Groningen met de bedoeling hiermee de aansluiting te maken op het Stadskanaal. Dit Ruijtenbroekkanaal werd in 1878 voltooid waardoor het Stadskanaal in rechtstreekse verbinding kwam te liggen met de Eems, en de aanvoer van grondstoffen per schuit vanuit het Ruhrgebied aanzienlijk gemakkelijker werd.
SPOORWEG
In 1845 hadden vier ingenieurs zich verenigd; de Delfzijlster gebroeders Balkema, en de Waalse neven Xavier Tarte en Castillon du Portail. Deze heren bedachten een plan voor een Europese spoorverbinding tussen Spanje en Rusland. De haven van Harlingen was in die tijd als zeehaven beter bereikbaar over zee dan Amsterdam en Rotterdam; en in het plan van de groep ingenieurs werd Harlingen daarom voorgesteld als ‘Schakel tussen Groot-Brittannië en ‘Eurazië’. Het spoor zou via Leeuwarden, over de stad Groningen via Winschoten richting Duitsland gaan, om het daar te verbinden met Hamburg, Berlijn en uiteindelijk St. Petersburg. Op 18 augustus 1860 werd in Den Haag een wet aangenomen t.b.v de eerste door het rijk aan te leggen spoorlijnen.
Vanaf Harlingen wordt vervolgens aangevangen met de aanleg van de zogeheten ‘Staatslijn B’. Dit was na de spoorverbinding van Haarlem naar Rotterdam (De oude lijn) en ‘Staatslijn A’ (van Leeuwarden naar Arnhem) de derde spoorlijn in Nederland. Op 14 oktober 1863 werd het eerste baanvak ‘Harlingen – Leeuwarden’ geopend. Het tweede baanvak ‘Leeuwarden – Groningen’ is op 1 juni 1866 gereed, en op 1 mei 1868 het derde baanvak; ‘Groningen – Winschoten’; wat parallel aan het Winschoterdiep was aangelegd. Met wachtperrons bij Kropswolde, de Martenshoek en Sappemeer werd Windeweer daarmee behalve over de waterwegen; tevens per trein bereikbaar. Op 1 november 1868 is het laatste deel van Staatslijn B klaar; het baanvak ‘Winschoten – Nieuwe Schans’. In 1876 kwam uiteindelijk ook de aansluiting over de grens op het Duitse spoorwegnet tot stand met de opening van de verbinding ‘Nieuwe Schans – Ihrhove’.
VERLICHTING
Onderwijl kreeg Kiel-Windeweer op initiatief van ‘De Geïnteresseerden’ in 1867 openbare straatverlichting langs het Kielsterdiep d.m.v. petroleumlampen die iedere avond door lantaarnontstekers één voor één met de hand moesten worden bijgevuld en aangestoken. Overdag werden de straatlantaarns opgeborgen op de zolder van het schoolgebouw.
In 1878 wordt eindelijk ook de Dam bij Bareveld tussen het Annerveenschekanaal en het Stadskanaal doorgestoken, en komt het Kieldiep in rechtstreekse verbinding met de Eems te staan. Daarmee was na 270 jaar het historische plan van Johan Sems en Johan de la Haye uit 1615 voor het ‘Canaal van den Stad’ in één rechte lijn vanaf het Winschoterdiep naar Ter Apel eindelijk werkelijkheid geworden.
Zowel de rechtstreekse verbinding van het Kieldiep via het Stadskanaal met rivier de Eems; als de spoorwegverbinding tussen Harlingen via o.a. de historische streek Windeweer naar Nieuweschans bestaan tegenwoordig nog steeds.
