Hoewel het koppelteken tussen Kiel en Windeweer anders doet vermoeden is Kiel-Windeweer géén aan elkaar gegroeid z.g.n. ‘dubbeldorp’ of ‘tweelingdorp’. In dit geval staat het streepje dus niet voor Kiel én Windeweer; maar voor Kiel in Windeweer.
‘Kiel’ zoals de inwoners van Kiel-Windeweer het bijna acht kilometer lange dorp nog altijd noemen is Gronings voor Keijl (Kyl) en sinds A.D. 1647 ontstaan uit de kolonie van de Kyl Compagnie bij de aanleg van het ‘Hoofddiep van Windeweer’. Dit kanaal (tegenwoordig Kielsterdiep geheten) loopt vanaf het Winschoterdiep naar Stadskanaal en Ter Apel; en vanaf daar gaat het de grens met Duitsland over en sluit het aan op rivier de Eems.
Het dorp Kiel-Windeweer is de plaats waar o.a. Alletta Jacobs als kind opgroeide (voordat het gezin naar Sappemeer verhuisde), en geldt tegenwoordig nog steeds als één van de best bewaard gebleven lintdorpen zoals deze in de Groninger Veenkoloniën vanaf het begin van de 17e eeuw zijn ontstaan. In 2006 werd Kiel-Windeweer daarom officieel erkend als ‘Beschermd Dorpsgezicht’, en verkreeg daarmee de status van Rijksmonument.
